Handreikingen voor de praktijk

Wat is proselitisme?

Vorige paragraaf                                                             Volgende paragraaf

More

More

Bovenstaand citaat laat zien dat het iets van je vergt als je wilt openstaan voor de positieve kanten van religie: je moet ze wíllen zien. Maar ook je organisatie moet de positieve effecten zien. En vervolgens moet deze ruimte scheppen, die binnen de huidige ‘meetcultuur' vaak onvoldoende is. Een goede visie op religie is in de ontwikkelingssamenwerking relevant om drie samenhangende redenen:

  • Iedereen heeft een levensbeschouwing. Deze beïnvloedt, bewust of onbewust, de manier van denken, beleven en handelen, ook in internationale samenwerking. Zijn religie en geloof iets van 'de ander in het Zuiden', terwijl wij in het Westen een seculiere, wetenschappelijke, neutrale blik op de wereld hebben? En gaan wij met diezelfde neutraliteit aan de slag in ontwikkelingssamenwerking?

    De vraag is natuurlijk of zo'n neutrale manier van kijken überhaupt mogelijk is. Elke levensbeschouwelijke bril beïnvloedt hoe Nederlandse ontwikkelingsorganisaties denken over ontwikkeling en waar zij naar streven. Kijk daarom eerst naar 'binnen' voordat je naar 'buiten' reikt: no outreach without inreach. Word je op die manier bewust van je eigen (religieuze) identiteit.

  • Zodra je je bewust bent van je eigen identiteit, ontdek je op welke punten je verschilt of overeenkomt met je samenwerkingspartner of doelgroep. Je ontwikkelt dan inzicht in je eigen overtuigingen en drijfveren en in die van anderen.

  • Wanneer je weet in welke mate je eigen ideeën verschillen of overeenkomen met die van je partner, kun je je houding en gedrag aanpassen. Wat vertel je wel en wat niet aan je samenwerkingspartner over je eigen levensovertuiging? Moet je het wel of niet voor je houden als je ongelovig of andersgelovig bent?

Door naar Hoofdstuk V.1. No outreach without inreach 

We spreken over proselitisme als bekeringsijver wordt ervaren als opdringerig of agressief. Het woordenboek Van Dale geeft als definitie: (opdringerige) bekeringsijver. Bij proselitisme gaat het erom de ander ervan te overtuigen dat jouw geloof beter is dan het zijne. Alleen als hij zich bekeerd, kan hij worden gered, rijkdom vergaren of een goed leven na dit leven verkrijgen. Het zijn altijd de anderen die de term proselitisme hanteren. Wat iemand als proselitisme ervaart, kan de gelovige zelf namelijk bedoelen als getuigen.

Vooral binnen het christendom en de islam worden gelovigen opgeroepen om de boodschap van het evangelie of de openbaring te verspreiden. Voor christenen staat de aanmoediging om anderen te bekeren te lezen in Mattheus 28, vers 18-20. Katholieken spreken meestal over missie, protestanten over zending. Moslims noemen het dacwa (uitnodiging tot het geloof) of tabligh (bekendmaking). Hun inspiratie is te vinden in de Koran, met name Soera An-Nahl (de Bijen) 16, vers 125.
De interpretatie van deze oproepen verschilt sterk. Sommigen menen dat het volstaat om als christen of moslim het geloof te praktiseren, anderen zijn van mening dat zij worden opgeroepen alle ‘ongelovigen' te bekeren. Die verschillen komen ook naar voren in discussies over getuigen of bekeren.

More

Jacques Matthey (directeur van de zendingsafdeling van de Wereldraad van Kerken) geeft een goede weergave van het gevaar van proselitisme, bezien vanuit christelijk perspectief:

"In terms of power, the danger of proselytism lies in the pretension of one's superiority in terms of belief, theology, ecclesiology, ethics, coupled with a denigration of other traditions and the use of political alliances to effect conversions, the offering of economic incentives for attracting people and manipulating fear through apocalyptic narratives of God's judgement."

Opdringerige bekeringsijver gaat volgens Matthey gepaard met de inzet van allerlei middelen en het zaaien van angst voor de ‘dag des oordeels'. [3]

Degenen die gestimuleerd worden zich te bekeren, hoef je niet altijd te zien als slachtoffers. Soms bekeren ze zich namelijk ook tot een andere religie uit pragmatische overwegingen.
More

Wendy Tyndale zegt hierover:

"De facto there are probably quite a lot of people everywhere in the world who join a church for what they can get from it, as well as for the spiritual enlightenment and strengthening it might give. [...] In Guatemala there are hundreds of women - if not thousands - who have joined Pentecostal churches in the hope that their husbands will join as well and give up drinking alcohol (although it in no way encourages alcohol consumption and denounces drunkenness, the Catholic Church does not prohibit drinking). This of course leads to ‘development' in many dimensions including that of having more money to spend on the children's education." [4]

Reacties

  • Geen reacties gevonden

    Geef uw reactie


     




    * Verplichte velden