Handreikingen voor de praktijk
V. Inheemse spiritualiteit
Vorige paragraaf Volgende paragraaf
Met inheemse spiritualiteit wordt bedoeld: de spiritualiteit van inheemse volkeren, zoals die al aanwezig was vóór het contact met ‘westerse' volken. In plaats van over ‘inheemse religies' spreken we over ‘inheemse spiritualiteit'. Deze vormen van spiritualiteit verschillen inhoudelijk en organisatorisch namelijk nogal van de grote wereldreligies.
Omdat de meeste inheemse volkeren al eeuwenlang te maken hebben met westerse invloeden bestaat de ‘zuivere' inheemse spiritualiteit nauwelijks meer. Door uitwisselingen (cultureel of economisch) en bekeringsijver is veel inheemse spiritualiteit verloren gegaan of vermengd met andere religies. Het syncretisme bij de maya's in Guatemala is een goed voorbeeld van vermenging: het katholicisme is hier sterk vermengd met de traditionele maya-spiritualiteit.
Hoogleraar missiewetenschappen Frans Wijsen noemt spiritualiteit "het geloof in en interactie met spirituele wezens waardoor mensen geïnspireerd raken iets wel of niet te doen." [1] Een algemeen kenmerk van inheemse spiritualiteit is: de waarde die men toekent aan niet-menselijke actoren, zowel levende (dieren, planten) als niet-levende (stenen, overledenen). De geestelijke wereld, waar ook voorouders deel van uitmaken, en de natuurlijke omgeving zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Wijsen bestrijdt de aanname dat inheemse spiritualiteit altijd mens- en natuurvriendelijk is en daarmee een bron voor duurzame ontwikkeling. "Case-studies wijzen uit dat het onmogelijk is hierover te generaliseren." [2]
Raymond Pierotti en Daniel Wildcat, twee inheems-Amerikaanse wetenschappers, bevestigen dit:
"Those wanting to embrace the comfortable and romantic image of the Rousseauian ‘noble savage' will be disappointed. Living with nature has little to do with the often voiced ‘love of nature', ‘closeness to nature' or desire ‘to commune with nature' one hears today. Living with nature is very different from ‘conservation' of nature. Those who wish to ‘conserve' nature still feel that they are in control of nature, and that nature should be conserved only insofar as it benefits humans, either economically or spiritually. It is crucial to realize that nature exists on its own terms, and that non-humans have their own reasons for existence, independent of human interpretation. Those who desire to dance with wolves must first learn to live with wolves." [3]
Wijsen vindt het nauwelijks realistisch om (te) veel macht toe te schrijven aan de bijdrage die inheemse spiritualiteit kan leveren aan duurzame ontwikkeling:
"Veel aanvallen op duurzaamheid komen vanuit wereldwijde trends, zoals het geval is met de opwarming van de aarde. Daarom zijn interventies op het micro-niveau van de samenleving, bijvoorbeeld het stimuleren van inheemse spiritualiteit uit milieu-overwegingen, ontoereikend om een verschil te maken. Er moet een dialectische relatie zijn tussen strategieën op lokaal (micro-)niveau en strategieën op mondiaal (internationaal) niveau."
Reacties
- Geen reacties gevonden
Geef uw reactie