De vier edele waarheden

De dharma bestaat uit vier edele waarheden: dukkha (al het leven is lijden), tanha (dit lijden wordt veroorzaakt doordat wij vasthouden aan deze wereld), nirodha (het lijden kan opgeheven worden) en magga (dit kan gedaan worden door het achtvoudig pad).

• Dukkha: volgens de Boeddha is ons leven niet ideaal. We worden telkens weer geconfronteerd met lijden, waaronder ziekte, ouderdom en de dood. Maar ook op andere gebieden is er lijden. Dit wordt veroorzaakt door de natuur van de mens, die nooit volledig tevreden te stellen is.
  
  
• Tanha: het lijden in de wereld wordt veroorzaakt door tanha, het constante verlangen naar iets anders of beters. Dit verlangen kan drie vormen aannemen: hebzucht, onwetendheid en haat.
  
  
• Nirodha: volgens de Boeddha is er echter een manier om los te komen van dit lijden. Deze houdt in dat men zich moet bevrijden van verlangens.
  
  
• Magga: door middel van het achtvoudige pad kun je loskomen van verlangens. De Boeddha leert mensen het achtvoudige pad te volgen. Dit houdt in: reinheid in geloof, wil, spreken, handelen, leven, intenties, denken en meditatie. Centraal staat het idee van het midden. Wanneer men het pad volgt zoals bedoeld, zal men uiteindelijk de verlichting bereiken.

Verlichting en het Nirvana

Volgens de boeddhistische leer leven wij in het samsara. Deze wereld bestaat uit zes delen: het deel van de mensen, het deel van de dieren, de hemel, de hel, de wereld van de hongerige geesten en het deel van de strijdende demonen. Ieder wezen in het samsara is opgesloten in een rad der wedergeboorte: als een wezen sterft, zal het - op basis van opgebouwd karma - wedergeboren worden in één van de zes delen van het samsara.

Het ultieme doel van het boeddhisme is los te komen uit dit rad der wedergeboorte. Dit is mogelijk wanneer men inzicht vergaart in de vier edele waarheden en het lijden opheft. Met andere woorden: door het verlangen op te heffen. Zodra men dit heeft bereikt, zal men verlicht raken. Bij ‘sterfte' treedt men dan toe tot het nirvana, een wereld waarin geen lijden bestaat.

Karma

Het karma dat een wezen tijdens het leven opbouwt, bepaalt in welk deel van het samsara hij wedergeboren zal worden. Karma houdt in dat alle handelingen en gedragingen uit je verleden en je heden effect hebben op je toekomst. Het gaat dan om gedragingen in dit leven én in vorige levens, positieve en negatieve. Het opgebouwde karma tijdens het voorgaande en het huidige leven bepaalt wat voor leven een persoon krijgt als hij wordt wedergeboren. Dit wordt dus niet bepaald door een externe, transcendente kracht.
Elke boeddhist zal dus proberen zoveel mogelijk goed karma op te bouwen. Het vergaren daarvan is echter niet het doel van het boeddhisme. Het doel is het bereiken van het nirvana door het samsara los te laten, inclusief handelingen en gedragingen die kunnen leiden tot positief karma.

Vijf aanbevelingen

Het boeddhisme kent geen wetten of vastgelegde regels. De Boeddha heeft wel vijf aanbevelingen gedaan waar men zich aan kan houden:

• Heb medelijden en respecteer zelfs de geringste vormen van leven.
  
  
• Geef en ontvang vrijmoedig, maar aanvaard geen ongepaste geschenken.
  
  
• Spreek nooit een leugen, ook als de situatie dat lijkt te rechtvaardigen.
  
  
• Mijd schadelijke genotmiddelen.
  
  
• Eer uw vrouwen en verlang niet naar onzedelijke handelingen.