Vanzelfsprekend houd je rekening met de religieuze overtuigingen van de islamitische bevolking in Mali wanneer je in hun dorp een onderwijsproject opzet. Ook als je gezondheidsprogramma's uitvoert of voorlichtingscampagnes over hiv/aids opzet, kun je als ontwikkelingswerker niet om religieuze opvattingen heen.

Die aandacht voor religie ligt echter niet altijd voor de hand. Moet je bijvoorbeeld oog hebben voor religie bij het bouwen van huizen na een natuurramp of bij het aanleggen van infrastructuur in een fragiele staat? In zulke situaties kun je verschillende redenen hebben om géén aandacht te besteden aan de rol van religie:

• Je begrijpt de context niet volledig.
• Je beschouwt religie als niet relevant in die situatie.
• Je wilt religie niet expliciet noemen vanwege het gevaar van polarisatie en versterking van een conflict.
• Je wilt niet beticht worden van bekeringsijver.
• Je bent 'allergisch' voor religie.
• Je begint er niet over uit onwetendheid.
• Je hebt van huis uit geen ervaring met religie.

Toch speelt religie in dergelijke situaties vaak wel een rol. Dit praktijkboek legt uit hoe ontwikkelingswerkers oog kunnen krijgen voor de rol van religie en hoe ze hiermee om kunnen gaan.

Deze website biedt de mogelijkheid voor het uitwisselen van ervaringen en het stellen van vragen. Ook bieden we een uitgebreide digitale database aan met recente publicaties op het gebied van religie en ontwikkeling.

Door naar Hoofdstuk I.1. Doel en doelgroep van het praktijkboek

Dit praktijkboek heeft als uitgangspunt dat Nederlandse ontwikkelingsprofessionals oog moeten hebben voor de relatie tussen religie en ontwikkeling. Het doet daarom aanbevelingen voor contextspecifieke kennisvergaring, houding en handelen.

Als westerse ontwikkelingswerker ontkom je niet aan het seculiere wereldbeeld van onze samenleving. Omdat we werken en gesocialiseerd zijn in een bepaald ‘taalveld', legt dit boek veel nadruk op taal. Om diezelfde reden leggen we ook het accent op bewustzijn en bewustwording. Bovendien besteden we aandacht aan de aanpak: hoe verwerf je bijvoorbeeld kennis over de rol van religie in een bepaalde context? Welke wisselwerking is mogelijk met je samenwerkingspartner? En wat zijn do's and don'ts? In alle gevallen geldt: de realiteit is weerbarstig en onvoorspelbaar. Het integreren van religie in ontwikkelingssamenwerking is belangrijk, maar geen wondermiddel.

Dit boek is geen eindproduct, maar het begin van een open uitwisseling van kennis en ervaring. We hopen dat niet alleen het boek, maar ook de website veel herkenning oproept. Je bent van harte uitgenodigd om je waarnemingen en analyses te delen met ons.

Door naar Hoofdstuk II. Definities en begrippen