Pentecostalisme

De Christelijke Encyclopedie zegt het volgende over de pinksterbeweging, ofwel het pentecostalisme:

"Christelijke beweging die de nadruk legt op de activiteiten van de Heilige Geest. De doop met de Heilige Geest, met het spreken in tongen, wordt gezien als aparte ervaring. Het zijn veelal ongebonden kerken, waardoor een grote variëteit ontstaat. Er is grote nadruk op gelijkheid (algemeen priesterschap van gelovigen). Voorgangers hoeven geen theologische opleiding te hebben gevolgd." [3]

Voor de volledigheid leggen we hier ook uit wat de evangelische en de charismatische beweging inhouden:

• De evangelische beweging is een overkoepelende naam voor evangelische christenen en organisaties. De beweging is interkerkelijk, zij het hoofdzakelijk protestants. Zo bestaan er baptistische, anglicaanse en gereformeerde evangelicals. De stroming concentreert zich op de basisovertuigingen van het evangelie, vooral op het verlossende werk van Jezus Christus. Ze heeft een sterk missionair karakter. Ze legt grote nadruk op een persoonlijke relatie tussen de gelovige en God.
  
  
• De charismatische beweging is ook interkerkelijk en is tegenwoordig ook te vinden binnen de katholieke kerk. Bij deze beweging ligt grote nadruk op persoonlijk geloof en de ervaring hiervan door de gaven van de heilige Geest, zoals het spreken in tongen, genezing door handoplegging en visioenen en openbaringen van God.

De mate van invloed en de omvang van pinksterbewegingen verschilt wereldwijd. [4]

• In drie regio's in Azië groeit de invloed van de pinkster- en charismatische beweging. In Zuid-Azië is het christendom sterk in de minderheid, met enkele uitzonderingen zoals Noordoost-India. De christelijke gemeenschappen die er zijn, zijn vooral pentecostaal en charismatisch van karakter. In Oost-Azië is het christendom (voornamelijk het pentecostalisme) sterk vertegenwoordigd in Zuid-Korea, Hongkong en Singapore. Chinese huiskerken hebben met name een charismatische stijl. In Zuidoost-Azië zijn de meeste protestantse kerken pinksterkerken.
  
  
• Tegenwoordig zijn er naar schatting 140 miljoen pentecostals and charismatics in Latijns-Amerika. Dat is meer dan in Afrika of Azië. Hoewel het katholicisme nog in de meerderheid is in Latijns-Amerika, zou dit in de nabije toekomst kunnen veranderen ten gunste van het pentecostalisme. Daarnaast is er binnen het katholicisme een beweging van charismatische vernieuwing ontstaan, die sterke overeenkomsten vertoont met de pinksterbeweging. Vooral in Brazilië heeft deze katholieke beweging veel aanhangers die anders zouden zijn toegetreden tot de pinksterkerken. De Latijns-Amerikaanse pinksterbeweging kent een grote variatie aan organisatievormen, van huiskamergroepen rond een lekenpastor tot internationaal opererende megakerken.
  
  
• In Afrika bevinden zich de snelst groeiende en meest gevarieerde pinksterbewegingen in de wereld. Een belangrijke eigenschap van deze kerken is dat ze zich zo goed kunnen aanpassen aan verschillende contexten. Bovendien onderhouden ze een goede relatie met Afrikaanse regeringen. Pentecostalisme is big business in Afrika. Statistieken zijn moeilijk verkrijgbaar, maar volgens schatting behoorde in 2000 zo'n 11% van de Afrikaanse bevolking tot een charismatische beweging. Voor deze schatting is ook Noord-Afrika meegeteld, dat voornamelijk islamitisch is. De pinkster- en charismatische beweging zullen naar verwachting snel de dominante vormen worden van het christendom op het continent.

African Independent Churches (AIC's)

Veel christelijke Afrikaanse kerken leggen de nadruk op de werken van de heilige Geest, met name profetieën, spreken in tongen, genezingen en exorcisme. Onder deze kerken bevinden zich duizenden African Independent Churches, ook wel Spirit of Spiritual Churches genoemd.

Deze inheemse kerken tref je vooral aan in gebieden waar vroeger christelijke missionarissen of zendelingen actief zijn of zijn geweest. Ze vormen de snelst groeiende groep van religieuze bewegingen in Afrika. Vaak zijn het profetische bewegingen of revitaliseringsbewegingen. AIC's zijn ontstaan in antwoord op traditionele christelijke kerken, buiten de directe controle van de missieposten, op initiatief van lokale mensen. Ze worden geleid door Afrikanen.
Ze kennen unieke vormen van sociale en politieke organisatie en hebben hun eigen doctrines. Ze zijn in verschillende mate beïnvloed door de bevrijdingtheologie, de charismatische vernieuwing en de inheemse religie van hun voorouders. Het zijn moderne religieuze gemeenschappen die zelfbewuste en collectieve pogingen ondernemen om nieuwe betekenis te geven aan de wereld waarin de mensen leven en om dit universum te reconstrueren met hulp van religieuze symbolen en praktijken.

Een van de belangrijkste krachten van de AIC's is hun ervaring in gemeenschapsopbouw. "In het algemeen kan gesteld worden dat in tijden van grote sociale veranderingen deze kerken hebben aangetoond nieuwe (morele) gemeenschappen te kunnen opzetten. Derhalve zijn ze in staat een belangrijke rol te vervullen in zowel de nieuwe verstedelijkte context van Afrika als op het platteland", stelt Gerrie ter Haar. [6] Er zijn geen betrouwbare statistieken over het aantal AIC's. Naar schatting is minstens 36% van de Afrikaanse bevolking lid van een AIC. De meeste aanhangers bevinden zich in Zuid-Afrika, met meer dan 10.000 gemeentes.