De drie belangrijkste stromingen binnen het christendom zijn het katholicisme, de Oosterse orthodoxie en het protestantisme. Stromingen zoals de Oud-katholieke Kerk en de Anglicaanse Kerk laten zich minder eenvoudig plaatsen binnen deze indeling.

Door naar Bijlage I.4a. Het christendom. Belangrijke stromingen: het katholicisme

In 1054 kwam het tot een definitieve breuk tussen de kerk van het Westen (later bekend als de Rooms-Katholieke Kerk) en die van het Oosten (sindsdien bekend als de orthodoxe kerken). Dit wordt het Grote Schisma genoemd.

Het uiteindelijke breekpunt ging over de theologische vraag of de Heilige Geest nu alleen van de Vader uitgaat of van de Vader én de Zoon. Maar feitelijk ging het – als zo vaak in het leven – over de machtsvraag. Vanaf de eerste eeuwen was de patriarch leider van de christelijke kerk. Zo waren er patriarchen in Rome, Constantinopel, Alexandrië, Jeruzalem en Antiochië. Algemeen werd de patriarch van Rome erkend als de ‘primus inter pares’. Pas toen deze patriarch (de Paus) zich als leider van de totale kerk ging opwerpen, met de andere patriarchen als zijn ondergeschikten, kwam het tot geschillen en uiteindelijk tot bovengenoemde Grote Schisma.

De overige patriarchen bleven overigens gewoon hun deel van de kerk leiden en de nieuwe ‘primus inter pares’ werd de patriarch van het tweede Rome: Constantinopel (die patriarch noemt zich ook heden ten dage nog de ‘Ecumenical Patriarch’). Lokale priesters die al voor hun priesterwijding gehuwd zijn mogen dat over het algemeen blijven. Bisschoppen en patriarchen zijn echter altijd celibatair levende mannen.

We onderscheiden twee grote families van orthodoxe kerken: de Oosters orthodoxen – waaronder de Russisch Orthodoxe Kerk en de Grieks Orthodoxe Kerk – en de Orientaals orthodoxen – waaronder de Koptisch Orthodoxe Kerk, de Ethiopische Orthodoxe Kerk en de Syrisch Orthodoxe Kerk.

Een belangrijk kenmerk van de orthodoxe kerken is het gebruik van iconen. Een icoon is een afbeelding van Jezus, Maria, heiligen of hoogfeesten. Voor oosters-orthodoxe christenen was en is, tot op de dag van vandaag, het beeld een mysterium en zij beschouwen het als een drager van Goddelijke energie en genade.

Door naar Bijlage I.4c. Het christendom. Belangrijke stromingen: het protestantisme

Door naar Bijlage I.1. Het christendom. Ontstaansgeschiedenis