Handreikingen voor de praktijk
4a. Het katholicisme
Vorige paragraaf Volgende paragraaf
De Rooms-Katholieke Kerk is de grootste op zichzelf staande christelijke groepering. Wereldwijd zijn er volgens de katholieke website Isodorusweb zo'n 1,13 miljard katholieke gelovigen. Enkele kenmerken van het katholicisme zijn:
- Heiligen spelen een grote rol, voornamelijk als intermediair tussen God en de mens. Maria, de moeder van Jezus, is de belangrijkste heilige.
- Rituelen en symbolen vervullen een belangrijke functie, zoals het branden van wierook en het sprenkelen van wijwater.
- Katholieken kennen zeven sacramenten: doop, vormsel, huwelijk, priesterschap, biecht, ziekenzalving en de eucharistie.
De Rooms-Katholieke Kerk is een hiërarchische, internationale kerk. Aan de top staat de paus, momenteel Benedictus XVI. Hij bestuurt de kerk vanuit Vaticaanstad, in Italië. Hij wordt gezien als plaatsbekleder van Jezus Christus op aarde. Andere functies zijn onder andere: aartsbisschoppen (hoofden van de kerkprovincie), bisschoppen, dekens, priesters en diakenen. Al deze functies, met uitzondering van de diaken, kunnen formeel alleen worden uitgeoefend door ongehuwde, celibatair levende mannen.
Married Priests Now!
De gehuwde Zambiaanse aartsbisschop Milingo heeft veel stof doen opwaaien binnen de katholieke kerk. In 2001 werd hij door sekteleider Moon in de echt verbonden met de Koreaanse vrouw Maria Sung. Binnen de katholieke kerk probeerde hij een lans te breken voor gehuwde functionarissen. Bij de paus vond hij echter geen gehoor. Na een jaar scheidde hij onder druk van de katholieke kerk van zijn vrouw. Uiteindelijk keerde hij toch weer terug naar Maria Sung. In 2006 werd Milingo geëxcommuniceerd door de paus, nadat hij vier gehuwde mannen tot priester had gewijd. Via zijn organisatie Married Priests Now! zet hij zich in voor afschaffing van het verplichte priestercelibaat. [1]
Naast de hiërarchie kent de Katholieke Kerk ook een veelheid van ordes en congregaties met een redelijke mate van onafhankelijkheid, zoals Bendictijnen, Karmelieten en Franciscanen. Alle katholieke stromingen vallen onder de algemene katholieke kerk. Er zijn drie belangrijke stromingen: de bevrijdingstheologie, Opus Dei en de evangelische en charismatische beweging.
De drie belangrijkste stromingen binnen het christendom zijn het katholicisme, de Oosterse orthodoxie en het protestantisme. Stromingen zoals de Oud-katholieke Kerk en de Anglicaanse Kerk laten zich minder eenvoudig plaatsen binnen deze indeling.
Door naar Bijlage I.4a. Het christendom. Belangrijke stromingen: het katholicisme
Bevrijdingstheologie
Sinds de jaren zestig in de vorige eeuw zijn er wereldwijd vele vernieuwingsbewegingen actief, ook binnen de katholieke kerk. De bevrijdingstheologie en het tweede Vaticaanse Concilie (1962-1965) hebben in belangrijke mate bijgedragen aan vernieuwing binnen de katholieke kerk.
Bevrijdingstheologie is een verzamelnaam voor theologische opvattingen die pleiten voor meer aandacht voor een rechtvaardige wereld. Kenmerkend daarbij is de overtuiging dat het geloof moet worden omgezet in daden: de kerk van Jezus Christus moet radicaal kiezen voor de armen en moet zich verzetten tegen kwaadaardige sociale structuren.
Een belangrijk kenmerk is orthopraxie: rechtzinnigheid in de leer is ondergeschikt aan een rechtvaardig levenspad. Het gaat dus niet in de eerste plaats om wát je gelooft, maar hoe je het geloof in praktijk brengt. Bekende bevrijdingstheologen zijn Gustavo Gutiérrez, Hélder Câmara, Oscar Romero en Ernesto Cardenal.
Tegenwoordig is het gangbaar om te spreken over het meervoud, 'bevrijdingstheologieën'. Vanuit de Latijns-Amerikaanse bevrijdingstheologie zijn verschillende stromingen ontstaan die ieder hun eigen nadruk leggen. Zo bestaan er onder andere feministische, Afrikaanse, ecologische en interreligieuze theologieën van bevrijding. Hun overeenkomst is de overtuiging dat iedere vorm van onderwerping in tegenspraak is met Gods wil en daarom opgeheven moet worden.
Opus Dei
Opus Dei is een zeer conservatieve beweging die in 1928 in Spanje is gesticht en sinds 1959 in Nederland is gevestigd. Het Opus Dei verspreidt de boodschap dat je gewoon in je dagelijks leven God kunt ontmoeten, de naaste kunt dienen en de samenleving kunt verbeteren. Het Opus Dei werkt samen met plaatselijke kerken door christelijke vorming te geven aan mensen die hun geestelijke leven willen vernieuwen. Ze geven bijvoorbeeld lessen en priesterlijke zorg en organiseren bezinningsbijeenkomsten.
De leden van het Opus Dei zijn vooral afkomstig uit de intellectuele bovenlaag en hebben invloed in de samenleving. Toetreding tot het Opus Dei wordt gezien als een bovennatuurlijke roeping: een persoonlijke oproep van God om je leven in zijn dienst te stellen en een universele oproep om heiligheid bekend te maken in je dagelijkse werk en je sociale leven.
Het Opus Dei steunt wereldwijd diverse ontwikkelingsprojecten, zoals een drinkwaterproject in Congo, minibedrijven voor Massai-vrouwen in Kenia en een hospice in de Filippijnen. [2]
Evangelische en charismatische beweging
De evangelische en de charismatische beweging, ontstaan uit het protestantisme, krijgen ook vorm binnen de katholieke kerk, onder andere door de opkomst van de Evangelical Catholics. Eigenschappen van de evangelische en charismatische beweging (zie pentecostalisme) krijgen dan een plek binnen katholieke parochies. Deze ontwikkeling vindt wereldwijd plaats.
Reacties
- Geen reacties gevonden
Geef uw reactie